Ochroma pyramidale of balsa is een snelgroeiende boom die 25 m hoog kan worden in 5 jaar. Hij wordt gekweekt voor het produceren van balsa hout, een zeer zachte houtsoort en ook de lichtste houtsoort in de handel. Balsa hout wordt daarom bijvoorbeeld gebruikt voor modelbouw. Er zijn zelfs vliegtuigen mee gebouwd, waarvan de bekendste de “de Havilland Mosquito” was, oorspronkelijk als bommenwerper ingezet tijdens de tweede wereldoorlog, later als jachtvliegtuig. Het lichte gewicht komt doordat balsa heel grote cellen heeft die gevuld zijn met water. Bij het drogen blijft enkel het hout over dat zijn sterkte verleent.
De Noorse wetenschapper/avonturier Thor Heyerdahl, ervan overtuigd dat vroegtijdig contact tussen de volkeren van Zuid-Amerika en Polynesië mogelijk was, bouwde het vlot Kon Tiki uit balsa hout, en daarop zeilden hij en zijn bemanning de Stille Oceaan van Peru naar de Polynesische Tuamotu Archipel in 1947.
Het is een wintergroene boom die zijn bladeren slechts verliest bij lang aanhoudende droogte of een koudestoot. Hij kan gebruikt worden als orangerieplant (buiten in de zomer en beschut tegen de koude in de winter), als kamerplant en zelfs als bonsai.
Beschrijving:
Balsa is een heel snel groeiende boom met heel grote bladeren tot 30 cm breed. De bladeren zijn groen, ondiep gelobd en staan op een bladsteel van meer dan 30 cm lang. Alle delen van de bladeren zijn bedekt met rode epidermale haren waardoor ze een ruwe textuur, als van schuurpapier hebben.
Balsa bloemen zijn bijzonder uniek en exotisch, ze zijn 15 cm groot en crème-kleurig. Ze beginnen als grote knoppen uit dewelke een dikke, leerachtige kelk wordt gevormd die bestaat uit vijf samengesmolten kelkbladen die de bloemblaadjes volledig bedekken met een beschermende koepel. Deze kelk vouwt snel terug en laat de witte, nog steeds gevouwen kap van bloemblaadjes verschijnen. Ze staan perfect rechtop in de boom waardoor deze ongeopende bloemen sterk lijken op fluweelachtige ijs-crème kegels. Wanneer de bloem uiteindelijk ontluikt, buigen de vijf grote, dikke, crème-witte bloemblaadjes naar achteren en bedekken zij de kelk.
De boom bloeit het hele jaar door en wordt in zijn habitat door vleermuizen bestoven.
De vrucht is een capsule en lijkt sterk op een grote konijnenpoot (vandaar de vroegere wetenschappelijke naam: Ochroma “lagopus”, lagopus betekent konijn). Ingebed in katoen zijn vele, kleine zaden van 3-4 mm.
Gemene naam:
Balsa
Synoniemen:
Bombax pyramidal
Ochroma bicolor
Ochroma concolor
Ochroma grandiflora
Ochroma lagopus
Ochroma obtusum
Etymologie:
Balsa is het Spaans woord voor vlot.
Ochroma stamt uit het Grieks en betekent bleek.
Pyramidale betekent piramide-vormig en verwijst naar de gestalte van de boom.
Oorsprong:
Tropisch Centraal en Zuid-Amerika, van Mexico tot Bolivia. Nu wordt hij in veel tropische landen geteeld omwille van zijn hout.
Habitat:
Ochroma pyramidale is een typische pionier die open plekken koloniseert. Hij verdraagt een droog seizoen van maximaal 4 maanden, maar alleen als de luchtvochtigheid niet minder dan 75% is.
Vorstbestendigheid:
USDA zone 10, de bladeren sterven bij 5 °C, de plant sterft bij -3 °C
Hoogte:
30 m
Verzorging:
In optimale omstandigheden kan deze boom tot 6 m in 1 jaar groeien, 25 m in 5 jaar.
Bodem:
Neem genoegen met ondiepe, dorre en onvruchtbare bodems waar andere planten niet zouden overleven. Maar ideaal geeft u hem een humusrijk en goed drainerend substraat.
Temperatuur:
Ideaal: 27-32 °C
Minimum: 15 °C
Standplaats:
Volle zon
Luchtvochtigheid:
80-100 %
Water:
Giet overvloedig maar laat geen water onderaan in de pot staan.
Mest:
Tijdens het groeiseizoen: wekelijks bemesten met universele vloeibare mest
Tijdens de winter: maandelijks
Verpotten:
Wanneer de pot te klein wordt en de wortels er dreigen uit te groeien.
Voortplanting:
Vers verzameld zaad heeft slechts 10% kiemkracht. De zaden bevatten een vloeistofdichte testa die moet gescheurd worden door de hitte (kokend water, vuur) voordat ze ontkiemen. Onder natuurlijke omstandigheden worden de zaden in een open plek in het bos blootgesteld aan direct zonlicht, hetgeen leidt tot ontkieming van de zaden.
Zaaihandleiding:
- laat de zaden 1 dag in water weken
- plant de zaden op 2-3 cm diepte in een goed doorlatende substraat
- het substraat vochtig houden maar niet nat
- 20 °C
Kiemduur:
1-3 maanden voor onbehandelde zaden
6-28 dagen voor behandelde zaden
Kiempercentage:
10% voor verse onbehandelde zaden
65-75 % voor behandelde zaden
Verspenen:
Wanneer een worteltje verschijnt verplant je de zaailingen meteen in een individuele pot want de wortels zijn erg kwetsbaar hoe meer ze ontwikkeld zijn, hoe meer traumatisch de overplanting voor de zaailingen is.
Zaailingen:
De zaailingen moeten in volle zon staan en het substraat moet steeds vochtig maar niet nat zijn. Ze moeten de eerste 2 maanden op een plaats staan waar ze geen directe regenslag krijgen.
Webwinkels
Boeken:
Ochroma Pyramidale
Botany for Gardeners
Planten en zaden:
5 Seeds OCHROMA pyramidale “Balsa wood
Voor verdere informatie of vragen: Palmvrienden.net forums