Palmvrienden wiki - Gebruikersbijdragen [nl]

Overleg:Hoofdpagina

2010-07-04T21:44:23Z

Roy:

Brighamia insignis

Brighamia insignis
IUCN-status: Kritiek[1]

Aangeplant op Kauai, Hawaï
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Campanuliden
Orde: Asterales
Familie: Campanulaceae (Klokjesfamilie)
Geslacht: Brighamia

Soort
Brighamia insignis
A.Gray (1867)

Bloeiende plant in pot op Maui, Hawaï

Brighamia insignis is een kortlevende, meerjarige plant uit de klokjesfamilie (Campanulaceae) die endemisch is op Hawaï. De soort behoort samen met de eveneens op Hawaï endemische soort Brighamia rockii als enige soort tot het geslacht Brighamia. Beide soorten staan op de rode lijst van de IUCN geclassificeerd als kritiek, waarbij er van beide soorten wordt er aangenomen dat er minder dan 50 exemplaren in het wild leven.

Het is een plant met één (meestal in cultuur) of meerdere, succulente, kale, tot 4,5 m (in cultuur lager) hoge stammen, die verdikt aan de basis zijn en naar de top toe dunner worden. De top eindigt in een compacte bladrozet van vlezige, omgekeerd eivormige, glanzende, helder- tot donkergroene, 10-20 x 6,5-11 cm grote, gaafrandige bladeren. De bladeren worden vanuit de top gevormd en de onderste, verouderde bladeren worden afgestoten waarna er een kale stam met bladlittekens overblijft, vergelijkbaar met een palm. De crèmekleurige tot gele, trompetvormige, geurende bloemen groeien in clusters van drie tot acht stuks op 1-3 cm lange bloemstelen in de bladoksels. De vijf kroonbladeren vormen een 7-14 cm lange kroonbuis. Vermoedelijk heeft de soort kruisbestuiving nodig om vruchten te vormen, waarvan wordt aangenomen dat deze wordt verzorgd door een inheemse nachtvlinder met een lange roltong uit de familie Sphingidae, die mogelijk al is uitgestorven. De vruchten zijn 1,3-1,9 x 09-1,3 cm grote doosvruchten die talrijke bleke, eivormige, 0,8-1,2 mm grote zaden bevatten.

De soort was in historische tijden bekend van de eilanden Kauai en Ni'ihau (geen waarnemingen meer sinds 1947), waar de soort van nature voorkwam van zeeniveau tot op 480 m hoogte op rotsige vulkaanhellingen met weinig aarde of op steile kliffen bij zee. In het laagland kwam de soort voor in droge graslanden of tussen struikgewassen in gebieden met een regenval van minder dan 170 cm per jaar. Nu zou de soort in het wild alleen nog op Kauai voorkomen.

Bedreigingen voor de soort worden gevormd door menselijke verstoring van leefgebieden van de plant, het grazen van ingevoerde geiten, branden, de ingevoerde mijt Tetranychus cinnabarinus die op de bladeren parasiteert en competitie met ingevoerde, invasieve plantensoorten. Ook het kleine overgebleven aantal planten maakt de overleving van deze soort risicovol vanwege de lage genetische variabiliteit en de kwetsbaarheid voor natuurrampen.

Wetenschappers hebben hangende aan touwen en touwladders de nog overgebleven planten op moeilijk bereikbare plaatsen handmatig bestoven. Zaad dat vervolgens van wilde exemplaren is geoogst, is naar botanische tuinen over de hele wereld verstuurd. Het Nederlandse bedrijf Plant Planet heeft zaden in handen gekregen en is in samenwerking met IUCN een veredelingsprogramma begonnen. Dit heeft als resultaat opgeleverd dat er een selectie is ontstaan die is geschikt voor teelt in kassen. De plant wordt momenteel in de handel onder de naam 'Hawaiian Palm' aangeboden. Een gedeelte van de opbrengst wordt in een fonds gestort met als doel om deze soort en andere bedreigde soorten op Hawaï weer terug te plaatsen in de natuur.

De plant maakt deel uit van de National Collection of Endangered Plants. Namens het Center for Plant Conservation zorgt de National Tropical Botanical Garden voor de bescherming van de plant.

Engelse namen voor de soort zijn Hawaiian palm ('Hawaïaanse palm'), vulcan palm ('vulkaanpalm') en cabbage on a stick ('kool op een stok'). Hawaïaanse namen zijn Alula, Haha, 'Olulu en Pu aupaka.

Overleg:Hoofdpagina

2010-07-04T21:43:14Z

Roy: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Brighamia insignis Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Ga naar: navigatie, zoeken Brighamia insignis IUCN-status: Kritiek[1] Aangeplant op Kauai, Hawaï Taxonomis…'

Brighamia insignis
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Brighamia insignis
IUCN-status: Kritiek[1]

Aangeplant op Kauai, Hawaï
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Campanuliden
Orde: Asterales
Familie: Campanulaceae (Klokjesfamilie)
Geslacht: Brighamia

Soort
Brighamia insignis
A.Gray (1867)

Bloeiende plant in pot op Maui, Hawaï

Brighamia insignis is een kortlevende, meerjarige plant uit de klokjesfamilie (Campanulaceae) die endemisch is op Hawaï. De soort behoort samen met de eveneens op Hawaï endemische soort Brighamia rockii als enige soort tot het geslacht Brighamia. Beide soorten staan op de rode lijst van de IUCN geclassificeerd als kritiek, waarbij er van beide soorten wordt er aangenomen dat er minder dan 50 exemplaren in het wild leven.

Het is een plant met één (meestal in cultuur) of meerdere, succulente, kale, tot 4,5 m (in cultuur lager) hoge stammen, die verdikt aan de basis zijn en naar de top toe dunner worden. De top eindigt in een compacte bladrozet van vlezige, omgekeerd eivormige, glanzende, helder- tot donkergroene, 10-20 x 6,5-11 cm grote, gaafrandige bladeren. De bladeren worden vanuit de top gevormd en de onderste, verouderde bladeren worden afgestoten waarna er een kale stam met bladlittekens overblijft, vergelijkbaar met een palm. De crèmekleurige tot gele, trompetvormige, geurende bloemen groeien in clusters van drie tot acht stuks op 1-3 cm lange bloemstelen in de bladoksels. De vijf kroonbladeren vormen een 7-14 cm lange kroonbuis. Vermoedelijk heeft de soort kruisbestuiving nodig om vruchten te vormen, waarvan wordt aangenomen dat deze wordt verzorgd door een inheemse nachtvlinder met een lange roltong uit de familie Sphingidae, die mogelijk al is uitgestorven. De vruchten zijn 1,3-1,9 x 09-1,3 cm grote doosvruchten die talrijke bleke, eivormige, 0,8-1,2 mm grote zaden bevatten.

De soort was in historische tijden bekend van de eilanden Kauai en Ni'ihau (geen waarnemingen meer sinds 1947), waar de soort van nature voorkwam van zeeniveau tot op 480 m hoogte op rotsige vulkaanhellingen met weinig aarde of op steile kliffen bij zee. In het laagland kwam de soort voor in droge graslanden of tussen struikgewassen in gebieden met een regenval van minder dan 170 cm per jaar. Nu zou de soort in het wild alleen nog op Kauai voorkomen.

Bedreigingen voor de soort worden gevormd door menselijke verstoring van leefgebieden van de plant, het grazen van ingevoerde geiten, branden, de ingevoerde mijt Tetranychus cinnabarinus die op de bladeren parasiteert en competitie met ingevoerde, invasieve plantensoorten. Ook het kleine overgebleven aantal planten maakt de overleving van deze soort risicovol vanwege de lage genetische variabiliteit en de kwetsbaarheid voor natuurrampen.

Wetenschappers hebben hangende aan touwen en touwladders de nog overgebleven planten op moeilijk bereikbare plaatsen handmatig bestoven. Zaad dat vervolgens van wilde exemplaren is geoogst, is naar botanische tuinen over de hele wereld verstuurd. Het Nederlandse bedrijf Plant Planet heeft zaden in handen gekregen en is in samenwerking met IUCN een veredelingsprogramma begonnen. Dit heeft als resultaat opgeleverd dat er een selectie is ontstaan die is geschikt voor teelt in kassen. De plant wordt momenteel in de handel onder de naam 'Hawaiian Palm' aangeboden. Een gedeelte van de opbrengst wordt in een fonds gestort met als doel om deze soort en andere bedreigde soorten op Hawaï weer terug te plaatsen in de natuur.

De plant maakt deel uit van de National Collection of Endangered Plants. Namens het Center for Plant Conservation zorgt de National Tropical Botanical Garden voor de bescherming van de plant.

Engelse namen voor de soort zijn Hawaiian palm ('Hawaïaanse palm'), vulcan palm ('vulkaanpalm') en cabbage on a stick ('kool op een stok'). Hawaïaanse namen zijn Alula, Haha, 'Olulu en Pu aupaka.

Cocos nucifera (Kokospalm)

2010-07-04T20:29:22Z

Roy:

{{taxobox
| naam = Cocos nucifera
| afbeelding = Cocos_nucifera.jpg
| afbeeldingtekst = Cocos nucifera
| nederlandse naam = Kokospalm
| oorsprong =
| volwassen grootte =
| winterhardheid =
| grond =
| standplaats = Zon
| vruchten = Kokosnoten
| eetbaar = Ja
| bloemen =
| bloeitijd =
| vermeerderen = Zaaien
| rijk = [[Plantae]] (planten)
| stam = [[Embryophyta]] (landplanten)
| klasse = [[Spermatopsida]] (zaadplanten)
| clade1 = [[Bedektzadigen]]
| clade2 = [[Eenzaadlobbigen]]
| clade3 = [[Commeliniden]]
| clade4 =
| orde = [[Arecales]]
| familie = [[Arecaceae]] (palmenfamilie)
| geslacht = Cocos
| soort = C.nucifera
}}
De kokospalm (Cocos nucifera) behoort tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae). Het is de enige soort in het geslacht Cocos, een zogeheten monotypisch geslacht. Het endocarp van de vrucht, met de kiemopeningen, lijkt op het gezicht van een aap, die in het Portugees coco wordt genoemd. De palm kan tot 30 m hoog worden en heeft 4-6 m lange bladeren. De oude bladeren vallen af, maar de bladvoeten blijven zitten en vormen zo de stam.

Verspreiding

De palm komt volgens sommigen van nature voor in India, terwijl anderen het noordwesten van Zuid-Amerika aangeven als oorsprongsgebied. Uit fossiele vondsten in Nieuw-Zeeland van op kokospalm lijkende planten blijkt dat deze daar al meer dan 15 miljoen jaar geleden groeiden. Zelfs nog oudere vondsten zijn gedaan in Rajasthan (India). De kokospalm komt in bijna alle tropische gebieden voor. De verspreiding is zowel natuurlijk als door zeevarenden gebeurd. De vruchten kunnen drijvend grote afstanden afleggen en zijn zelfs gevonden voor de kust van Noorwegen. In Hawaï is de kokospalm waarschijnlijk geïntroduceerd door Polynesiërs uit het Zuidelijk Pacifisch gebied.

Groei

De kokospalm groeit op zandgrond en is zeer tolerant voor zout. De palm groeit bij voorkeur in de volle zon. De regenval dient jaarlijks 750-2000 mm te bedragen, wat zeer fors is. Ook is voor optimale groei een relatieve luchtvochtigheid van 70-80% noodzakelijk.

De palm bloeit het hele jaar door. In de bloeiwijze komen zowel vrouwelijke als mannelijke bloemen voor. In het algemeen is de kokospalm een kruisbevruchter, maar er komen ook zelfbevruchtende dwergrassen voor.

Vrucht

De kokosnoot, ook bekend als 'klapper', wat een vernederlandsing is van het Indische 'kelapa', is eigenlijk geen noot maar een steenvrucht, waarvan het mesocarp niet vlezig maar vezelig is. Daarbinnen zit het harde endocarp, dat het zaad omgeeft met drie duidelijk zichtbare kiemopeningen. Bij de kieming komt de kiem door een van deze openingen naar buiten. De drie kiemopeningen zijn de overblijfselen van de in aanleg uit drie vruchtbladen bestaande vrucht.

De palm is een eenzaadlobbige en het zaad bestaat uit één kiemlob, dat het transport van het reservevoedsel naar de kiemende plant verzorgt. Het reserve voedsel in het zaad bestaat uit wit, vet, vezelig kiemwit (endosperm), de kokos dat onder andere gedroogd als kokosmeel in de handel komt en een half troebele vloeistof, het klapperwater (het vloeibare kiemwit, vaak ten onrechte klappermelk of kokosmelk[1] genoemd). Bij een volledig rijpe vrucht bestaat al het kiemwit uit het vezelige kiemwit.

Toepassingen

De vrucht, de kokosnoot, wordt voor verschillende doeleinden gebruikt. In sommige delen van de wereld worden de vruchten geoogst door getrainde apen. In het zuiden van Thailand komen nog opleidingsscholen voor en worden elk jaar wedstrijden gehouden wie het snelst kan oogsten.

In Aziatische landen wordt de kokosnoot vers en jong verkocht, vaak op straat. Men kan dan bij een stalletje een hele vrucht kopen waar men eerst met een rietje het klapperwater uit kan drinken. Vervolgens wordt het vaak jonge, malse vruchtvlees voor de klant uit de schil gehaald door de verkoper.

Op deze website worden tropische planten en bomen besproken. Hoewel we reeds goed op weg zijn, is het toch een omvangrijk project waarbij we jullie steun ten volle kunnen gebruiken. Heb jij zin om deze website mee te vervolledigen en deze website te zien groeien tot een rijke en volledige tropische plantenencyclopedie? Vul dan deze pagina aan door bovenaan op het ‘bewerken’ tabblaadje te klikken, vervolgens dit stukje tekst te wissen en deze pagina aan te vullen met informatie over deze tropische plant.

Alvast bedankt voor jullie hulp!

''Voor meer informatie of hulp bij dit project kan u altijd [http://palmvrienden.net/contact/ contact opnemen] met de beheerder van Palmvrienden''

==Verzorging==
De Cocos nucifera is geen makkelijke plant om in ons klimaat te houden. Hij heeft namelijk een hoge luchtvochtigheid nodig om goed te kunnen gedijen.

==Afbeeldingen==
<gallery>
afbeelding:Cocos_nucifera_grv800.jpg|Bosje Cocos nucifera
afbeelding:Cocos_nucifera_flr800.jpg|Groeipunt
afbeelding:Cocos_nucifera_kokosnoten.jpg|Kroon met kokosnoten
afbeelding:Cocos_nucifera_aan_zee.jpg|Aan zee
afbeelding:Coconut_drink.jpg|Kokosnootdrankje
afbeelding:Cocos_nucifera_zaailing.jpg|Zaailing
afbeelding:Cocos_nucifera14.jpg|Kokosnoten
afbeelding:Cocos_nucifera_bloemen.jpg|Bloemen
afbeelding:Cocos_nucifera_Thailand.jpg|Thailand
afbeelding:Cocos_nucifera_Mexico.JPG|Mexico
afbeelding:800px-Coconut-butter.JPG|Geharde kokosnootolie (boter)
afbeelding:IMG 5459-1.JPG|jonge palmen
afbeelding:IMG 1439.jpg|Cocos nucifera 'Malayan Dwarf' tuin Thailand
afbeelding:IMG 1449.jpg|Cocos nucifera 'Malayan Dwarf' tuin Thailand
</gallery>

==Externe links==

[[Categorie:Niet Winterharde Palmbomen]]

Cocos nucifera (Kokospalm)

2010-07-04T20:28:15Z

Roy:

{{taxobox
| naam = Cocos nucifera
| afbeelding = Cocos_nucifera.jpg
| afbeeldingtekst = Cocos nucifera
| nederlandse naam = Kokospalm
| oorsprong =
| volwassen grootte =
| winterhardheid =
| grond =
| standplaats = Zon
| vruchten = Kokosnoten
| eetbaar = Ja
| bloemen =
| bloeitijd =
| vermeerderen = Zaaien
| rijk = [[Plantae]] (planten)
| stam = [[Embryophyta]] (landplanten)
| klasse = [[Spermatopsida]] (zaadplanten)
| clade1 = [[Bedektzadigen]]
| clade2 = [[Eenzaadlobbigen]]
| clade3 = [[Commeliniden]]
| clade4 =
| orde = [[Arecales]]
| familie = [[Arecaceae]] (palmenfamilie)
| geslacht = Cocos
| soort = C.nucifera
}}
De kokospalm (Cocos nucifera) behoort tot de palmenfamilie (Palmae of Arecaceae). Het is de enige soort in het geslacht Cocos, een zogeheten monotypisch geslacht. Het endocarp van de vrucht, met de kiemopeningen, lijkt op het gezicht van een aap, die in het Portugees coco wordt genoemd. De palm kan tot 30 m hoog worden en heeft 4-6 m lange bladeren. De oude bladeren vallen af, maar de bladvoeten blijven zitten en vormen zo de stam.

Verspreiding
De palm komt volgens sommigen van nature voor in India, terwijl anderen het noordwesten van Zuid-Amerika aangeven als oorsprongsgebied. Uit fossiele vondsten in Nieuw-Zeeland van op kokospalm lijkende planten blijkt dat deze daar al meer dan 15 miljoen jaar geleden groeiden. Zelfs nog oudere vondsten zijn gedaan in Rajasthan (India). De kokospalm komt in bijna alle tropische gebieden voor. De verspreiding is zowel natuurlijk als door zeevarenden gebeurd. De vruchten kunnen drijvend grote afstanden afleggen en zijn zelfs gevonden voor de kust van Noorwegen. In Hawaï is de kokospalm waarschijnlijk geïntroduceerd door Polynesiërs uit het Zuidelijk Pacifisch gebied.

Groei
De kokospalm groeit op zandgrond en is zeer tolerant voor zout. De palm groeit bij voorkeur in de volle zon. De regenval dient jaarlijks 750-2000 mm te bedragen, wat zeer fors is. Ook is voor optimale groei een relatieve luchtvochtigheid van 70-80% noodzakelijk.

De palm bloeit het hele jaar door. In de bloeiwijze komen zowel vrouwelijke als mannelijke bloemen voor. In het algemeen is de kokospalm een kruisbevruchter, maar er komen ook zelfbevruchtende dwergrassen voor.

[bewerken] Vrucht
De kokosnoot, ook bekend als 'klapper', wat een vernederlandsing is van het Indische 'kelapa', is eigenlijk geen noot maar een steenvrucht, waarvan het mesocarp niet vlezig maar vezelig is. Daarbinnen zit het harde endocarp, dat het zaad omgeeft met drie duidelijk zichtbare kiemopeningen. Bij de kieming komt de kiem door een van deze openingen naar buiten. De drie kiemopeningen zijn de overblijfselen van de in aanleg uit drie vruchtbladen bestaande vrucht.

De palm is een eenzaadlobbige en het zaad bestaat uit één kiemlob, dat het transport van het reservevoedsel naar de kiemende plant verzorgt. Het reserve voedsel in het zaad bestaat uit wit, vet, vezelig kiemwit (endosperm), de kokos dat onder andere gedroogd als kokosmeel in de handel komt en een half troebele vloeistof, het klapperwater (het vloeibare kiemwit, vaak ten onrechte klappermelk of kokosmelk[1] genoemd). Bij een volledig rijpe vrucht bestaat al het kiemwit uit het vezelige kiemwit.

[bewerken] Toepassingen
De vrucht, de kokosnoot, wordt voor verschillende doeleinden gebruikt. In sommige delen van de wereld worden de vruchten geoogst door getrainde apen. In het zuiden van Thailand komen nog opleidingsscholen voor en worden elk jaar wedstrijden gehouden wie het snelst kan oogsten.

In Aziatische landen wordt de kokosnoot vers en jong verkocht, vaak op straat. Men kan dan bij een stalletje een hele vrucht kopen waar men eerst met een rietje het klapperwater uit kan drinken. Vervolgens wordt het vaak jonge, malse vruchtvlees voor de klant uit de schil gehaald door de verkoper.

Op deze website worden tropische planten en bomen besproken. Hoewel we reeds goed op weg zijn, is het toch een omvangrijk project waarbij we jullie steun ten volle kunnen gebruiken. Heb jij zin om deze website mee te vervolledigen en deze website te zien groeien tot een rijke en volledige tropische plantenencyclopedie? Vul dan deze pagina aan door bovenaan op het ‘bewerken’ tabblaadje te klikken, vervolgens dit stukje tekst te wissen en deze pagina aan te vullen met informatie over deze tropische plant.

Alvast bedankt voor jullie hulp!

''Voor meer informatie of hulp bij dit project kan u altijd [http://palmvrienden.net/contact/ contact opnemen] met de beheerder van Palmvrienden''

==Verzorging==
De Cocos nucifera is geen makkelijke plant om in ons klimaat te houden. Hij heeft namelijk een hoge luchtvochtigheid nodig om goed te kunnen gedijen.

==Afbeeldingen==
<gallery>
afbeelding:Cocos_nucifera_grv800.jpg|Bosje Cocos nucifera
afbeelding:Cocos_nucifera_flr800.jpg|Groeipunt
afbeelding:Cocos_nucifera_kokosnoten.jpg|Kroon met kokosnoten
afbeelding:Cocos_nucifera_aan_zee.jpg|Aan zee
afbeelding:Coconut_drink.jpg|Kokosnootdrankje
afbeelding:Cocos_nucifera_zaailing.jpg|Zaailing
afbeelding:Cocos_nucifera14.jpg|Kokosnoten
afbeelding:Cocos_nucifera_bloemen.jpg|Bloemen
afbeelding:Cocos_nucifera_Thailand.jpg|Thailand
afbeelding:Cocos_nucifera_Mexico.JPG|Mexico
afbeelding:800px-Coconut-butter.JPG|Geharde kokosnootolie (boter)
afbeelding:IMG 5459-1.JPG|jonge palmen
afbeelding:IMG 1439.jpg|Cocos nucifera 'Malayan Dwarf' tuin Thailand
afbeelding:IMG 1449.jpg|Cocos nucifera 'Malayan Dwarf' tuin Thailand
</gallery>

==Externe links==

[[Categorie:Niet Winterharde Palmbomen]]