Regelmatig ontvangen we de vraag welke palmboom niet groter wordt dan 2 à 3 meter en of de groei ook beperkt kan worden. Niet iedereen heeft immers voldoende plaats voor een enorme palmboom en u wilt onaangename verrassingen vermijden natuurlijk. In dit artikel geven we u meer inzicht in welke palmsoorten aan uw wensen voldoen, waar u op moet letten en welke verwachten realistisch zijn.

Klein houden door snoei niet mogelijk

In tegenstelling tot veel andere bomen en heesters in de tuin, kan de groei van een palm niet beheerst worden door te snoeien. Het blad wordt maar op één plek gevormd, in het hart van de palm en wanneer u dit zou snoeien eindigt u met een dode stam zonder bladeren. Sommigen beweren dat je de groei kunt beperken door de palm in pot te laten. Ook dat is maar deels waar. De palm zal inderdaad wel iets trager groeien maar de groei blijft wel gewoon doorgaan. Hij zal er vooral minder mooi uit zien en meer aandacht nodig hebben qua voedingsstoffen en water. Dit geldt overigens ook voor palmen die met pot in de volle grond worden gezet. Het zal de groei niet beperken maar later wel problemen opleveren door een verminderde steun omdat er onvoldoende zijwaartse wortels werden gevormd.

Kies de juiste soort

Er bestaan ruim 4000 palmsoorten maar slechts een handje vol is ook echt geschikt om te houden in de tuin met een gematigd klimaat. Daarop focussen we ons dan ook in dit artikel. We beperken ons gemakshalve ook tot de soorten die gemakkelijk te verkrijgen zijn. Bij het kiezen van een geschikte palm is het aan te raden om vooraf goed op te zoeken wat de juiste eigenschappen van de palm zijn en welke behoeften deze palmsoort precies heeft. De gewenste hoogte van de palm kan zo’n wens zijn, maar denk bijvoorbeeld ook aan de winterhardheid van de palm, de behoeften kan water,…

De volgende artikels zijn hierbij zeker relevant:

Verzorging van palmen
Waar moet ik op letten bij het kopen van een palm?
Kan een palmboom naast de vijver aangeplant worden?
Hoe moet ik een palm in volle grond aanplanten?

Eens een een bepaalde soort op het oog hebt, kan dit artikel een realistisch beeld geven van de groeisnelheid:

Hoe oud is mijn palm & hoe snel groeit mijn palm?

Onderstaand een niet-limitatief overzicht van enkele courante soorten en hun eigenschappen, beginnend bij 2 soorten die inderdaad min of meer aan de vraag van 2 à 3 meter maximum hoogte voldoen.

Chamaerops humilis

(volledige beschrijving)
De Europese dwergpalm is een klein blijvende soort die door de uitlopers meer in struikvorm groeit. Hij is winterhard tot -12°C en houdt van de wat drogere zonnige standplaats. Bij te veel vocht krijgt hij het vooral ‘s winters lastig wat zich in eerste instantie uit door zwarte stippen op het blad. Hij vereist geen speciale verzorging en de groei is eerder traag. De bladstelen hebben scherpe bladstekels, houd hier rekening mee op plekken waar veelvuldig langsgelopen wordt. Ideaal voor de kleinere tuinen en ook zeer geschikt voor in pot voor op het terras of balkon.

Trachycarpus fortunei

(volledige beschrijving)
De Chinese waaierpalm is eigenlijk de palm bij uitstek geschikt voor vrijwel elke tuin. Hoewel de uiteindelijke hoogte zo’n 12 meter bedraagt zal het vele jaren duren voordat de palm ook effectief zo groot zal zijn. Laat u zich hierdoor dus niet afschrikken. We schatten dat de Trachycarpus helemaal bovenaan dit artikel minstens een jaar of 30 is. De onderstaande foto’s illustreren de effectieve groei het beste. Opvallend is dat kleiner aangeplante exemplaren veel sneller groeien dan exemplaren die al groot zijn aangeplant. Het is een uiterst makkelijk palm die op vrijwel iedere plek goed groeit. Hij is winterhard tot -18°C en heeft daarom eigenlijk geen echte verzorging nodig. Hoe doet het het beste in volle grond maar kan eventueel ook in pot gehouden worden. Door zijn smallere uiterlijk past hij zelfs in de kleinere tuinen prima.

Alternatieven

Mogelijke alternatieven van palmen die niet zo snel te groot worden en een niet al te speciale verzorging vragen zijn de

Jubaea chilensis

Deze palm groeit erg traag en is daardoor ook een stuk duurder. Hij is winterhard tot zo’n -12°C maar moet bij extremere winters wel droog gehouden worden. Hoewel hij op termijn erg massief kan worden maakt zijn trage groei dat het toch een mooie palm is, ook voor de middelgrote tuin.

Butia odorata

Een prachtige palm die winterhard is tot ongeveer -12°C en dus enkel bij de wat koudere winters wel bescherming nodig heeft. Hij groeit relatief compact waardoor hij zelfs in de kleinere tuin nog goed te plaatsen is. De palm is echter minder courant en wordt nog vaak aangeboden onder de naam Butia capitata.

Minder geschikt…

Phoenix canarienis

(volledige beschrijving)
De Canarische dadelpalm wordt veel als klein exemplaar te koop aangeboden in de supermarkten, bouwmarkten en tuincentra. Dit is echter typisch zo’n palm die snel onhandelbaar groot wordt. Hij groeit relatief snel, zeker eens hij echt aangeslagen is in volle grond maar is slechts winterhard tot -6°C waardoor hij met uitzondering van hele milde winters wel steeds bescherming nodig heeft. Een prachtige palm maar enkel geschikt voor grote tuinen en een mild klimaat of voor liefhebbers die geen problemen hebben het aanbrengen van de bescherming wat vooral een enorme klus is eens hij groter is. Hij doet het ook goed in pot maar zal ook dan nog steeds vlot doorgroeien waardoor de pot na verloopt van tijd te klein wordt. Hij kan overigens wel tegen wortelsnoei zodat hij iets langer in dezelfde pot gehouden kan worden.

Washingtonia robusta

(volledige beschrijving)
De Mexicaanse waaierpalm is nog zo’n typische palm die vaak in de reclamefoldertjes staat als klein exemplaar. Hij groeit echter enorm snel en heeft weinig specifieke verzorging nodig. Door zijn beperkte winterhardheid, – 6°C en zijn royale omvang na enkele jaren is de aanplant enkel aan te raden voor liefhebbers die die weten waar ze aan beginnen. Vroeg of laat wordt hij te groot om te beschermen en dan kan een iets strengere winter fataal zijn.

© La Palmeraie

In elk doehetzelf- en/of tuincentrum vind je ze wel; pergola’s. Het stoffen doek is echter niet echt duurzaam. Wij bouwden onze pergola daarom om tot een exotische hut. In de onderstaande video ziet u hoe.

Bamboe-hut

© La Palmeraie

Met ruim 215.000 gekende plantensoorten is het maar wat handig dat elke plant zijn eigen naam heeft. Zeker wanneer je ook buiten de eigen grenzen kijkt en je te maken krijgt met verschillende namen voor éénzelfde plant. Zo blijkt de Spaanse Cocos plumosa helemaal geen Kokospalm (Cocos nucifera) maar een Syagrus!
De Zweedse botanicus Carolus Linnaeus (1707-1778) kwam daar zelf ook achter en was de eerste die begon met de wetenschappelijke naamgeving zoals we die vandaag nog steeds gebruiken. Deze “planten nomenclatuur” zoals dat officieel genoemd wordt publiceerde hij in 1753 in zijn “Species Plantarum“.

Planten nomenclatuur

In “Species Plantarum” (onderaan dit artikel integraal te downloaden!) beschrijft hij ruim 5.900 soorten. Elke plant kreeg een tweeledige naam bestaande uit een geslachtsnaam en een soortaanduiding.

Om planten sneller terug te kunnen vinden, gebruikte hij daarbij een kunstmatige rangschikking gebaseerd op aantallen meeldraden (“klasse“) en stempels (“orde“) in de bloemen. Deze indeling is dus vooral praktisch en niet zozeer wetenschappelijk. Zijn zin voor structuur liet hij eerder ook al blijken, namelijk in de “Fundamenta botanica” (1736), de “Critica botanica” (1737) en de “Philosophia botanica” (1751) waarin hij stelt dat het noodzakelijk is om van elke plant eerst te bepalen tot welk geslacht deze behoort, en daarna pas de soort.

Het monnikenwerk van Linnaeus werd het officiële beginpunt van de moderne nomenclatuur voor planten toen het International Botanisch Congres van Wenen in 1905 besloot om de eerste druk van Species Plantarum als uitgangspunt te gebruiken. De officiële benamingen worden vastgelegd in een soort wetboek, de “International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants” (ICN of ICNafp)

Taxonomie

De nomenlatuur (naamgeving) mag niet verward worden met taxonomie (indeling in groepen). Taxonomie is een empirische wetenschap die planten uiteindelijk indeelt in taxonomische groepen

Ter illustratie:

• PLANTENRIJK (Regnum vegetabile):
  

  Robert Fortune

  Taxa:
  Rijk: Plantae (Planten)
  Stam: Embryophyta (Landplanten)
  Klasse (Classis): Spermatopsida (Zaadplanten)
  Clade: Angiospermae (Bedektzadigen)
  Clade: Monocotylen (Eenzaadlobbigen )
  Clade: Commeliniden
  Orde (Ordo): Arecales (Palmachtigen)
  Familie (Familia): Arecaceae (Palmenfamilie)

Nomenclatuur:

• Geslacht (Genus): Trachycarpus
  Soort (Species): fortunei

In de nomenclatuur beschrijft de soort vrijwel altijd een eigenschap (bv grandifolia – grootbladig), herkomst (bv chilensis – Chili) of een verwijzing naar de botanist (fortunei – Robert Fortune)

Schrijfwijze

Het geslacht wordt altijd met een hoofdletter geschreven: Trachycarpus, Chamaerops,…
De soort wordt altijd met een kleine letter geschreven: fortunei, humilis,…

er zijn aanvullingen op de naam mogelijk die meer informatie geven over de plant zelf;

• Natuurlijk variëteit (Varietas): wordt klein en verkort geschreven, gevolgd door een kleine letter “Trachycarpus fortunei var. wagnerianus”
  Ondersoort (subspecies): wordt klein en verkort geschreven, gevolgd door een kleine letter “Quercus coccifera subsp. calliprinos”
  Vorm (forma): wordt klein en verkort geschreven, gevolgd door een kleine letter “Quercus alba f. elongata”
  Ras (cultivar): aangezien het hier om gekweekte varianten gaat komen we deze het meeste tegen. De naam van het ras wordt tussen enkele aanhalingstekens en met hoofdletters geschreven “Ophiopogon planiscapus ‘Niger’“
  Kruising: wanneer twee verschillende soorten met elkaar gekruist worden wordt dit aangeduid met een “x” waarbij de vrouwelijke soort voor de “x” vermeld wordt en het mannelijke soort erachter “Trachycarpus fortunei x wagnerianus“

Download:
Species plantarum vol I
Species plantarum vol II

© La Palmeraie

Bij een plantbeschrijving ziet men vaak de vermelding van de zone. Bijvoorbeeld “USDA 7a“.
Hiermee wordt verwezen naar een temperatuurzone van het Amerikaanse Departement van Landbouw (United States Departement of Agriculture). Maar wat bedoelt men precies met deze vermelding en hoe betrouwbaar is deze informatie?

Zone verdeling

Het USDA baseert zich op een periode van de laatste 30 jaar om een gebied op te delen in zones per 10 Fahrenheit (0 tot 10 °F = -17 tot -12,2°C). De zone zelf kan nog opgesplitst worden in “a” en “b”.  De koudste wintertemperatuur van elk jaar, vormen samen een gemiddelde. Het is dus een gemiddelde en niet de koudste temperatuur die ooit gemeten is. Deze schaalverdeling werd overgenomen door de rest van de wereld.

Het doel van de USDA zones is het geven van een referentiewaarde qua winterhardheid van planten. Zo kun je de USDA waarde van de eigen regio vergelijken met de waarde van herkomst van de plant om te zien of deze minstens overeenkomt en of de plant zich dus zou kunnen handhaven.

Opgelet!

Nu geeft de USDA zone wel een vertekend beeld. Aangezien het om grove gemiddelden gaat en andere factoren, zoals regen, wind, microklimaat, etc… niet in rekening worden gebracht. Een lange rij zachte winters zal de waarde ook omhoog helpen waardoor de uitzonderlijke koude winter wat vergeten dreigt te worden.

Er zit daarom een contradictie in de vermelding bij planten van de USDA zone (een gemiddelde en valt dus hoger uit) en de opgegeven winterhardheid (uiterste waarde).

Dat blijkt ook uit onderstaande kaartjes waarbij de eigen USDA waarde tot op gemeente bepaald kan worden. Deze valt opvallend hoog uit. Voor een doorsnee winter hoeft dat geen probleem te zijn, maar indien u geen planten wilt verliezen is het verstandiger om uit te gaan van de opgegeven winterhardheid van de plant en uw herinnering van de meest koude wintertemperatuur die u al heeft meegemaakt in uw gemeente. Zo speelt u op zeker.

Nederland: http://www.plantmaps.com/interactive-netherlands-plant-hardiness-zone-map-celsius.php
België: http://www.plantmaps.com/interactive-belgium-plant-hardiness-zone-map-celsius.php
Frankrijk: http://www.plantmaps.com/interactive-france-plant-hardiness-zone-map-celsius.php
Spanje: http://www.plantmaps.com/interactive-spain-plant-hardiness-zone-map-celsius.php
Engeland: http://www.plantmaps.com/interactive-united-kingdom-plant-hardiness-zone-map-celsius.php

© La Palmeraie

Een veelgehoorde en terechte vraag; kan een palm zomaar zonder risico naast een vijver of zwembad aangeplant worden? In dit artikel duiken we onder in het wortelgestel van de palm om deze vraag te kunnen beantwoorden!

Het wortelgestel

Palmen zijn monocotylen ofwel éénzaadlobbigen en hebben dan ook een ander wortelgestel dan een typische loofboom. Dit uit zich niet alleen in het anders aanpakken van de aanplant zelf maar uiteraard ook in de verdere ontwikkeling van de wortelkluit.

Al bij de kieming ontwikkelt de zaailing zich anders. Uit het zaadje komt een kiemwortel en een coleoptyl waaruit vervolgens het eerste blaadje tevoorschijn komt. Het coleoptyl wordt met halmheffer, wortels die ontspruiten aan de voet van het coleoptyl, rechtgezet en al deels verankerd in de grond. Nadien ontwikkelen de wortels zich verder met speciale functies afhankelijk van hun positie en diepte in de grond. Hierbij verdelen we het wortelgestel, de rhizosfeer, in 4 zones.

Zone I

De ademzone. Deze zone is niet meer dan zo’n 25cm diep en reikt tot maximum 50cm van de stam. We vinden hier zowel primaire als secundaire, geotropische wortels. Met andere woorden, ze worden door de zwaartekracht naar beneden geleid. In deze zone vinden we ook de wortelhals; de overgang van stam naar wortels en de wortelknol.

Zone II

De voedingszone. Het grootste gebied van de rhizosfeer en ook het dichtst beworteld. De zone reikt tussen 90 en 150cm diepte en qua breedte tot net buiten de bladkroon van de palm.

Zone III

De absorptiezone. De exacte ontwikkeling van deze wortelzone is sterk afhankelijk van de soort en van de diepte van het grondwater. Normaliter zit deze zone rond de 150 tot 180cm diep. Deze zone bevat hoofdzakelijk primaire wortels en de worteldichtheid is sterk minder dan in zone 2. Net als in zone 2 gebeurt ook hier de feitelijke opname door de zeer fijne haarwortels.

Zone IV

De ontwikkeling van deze laatste zone hangt volledig af van het grondwaterpeil. In gebieden waar het grondwater hoog staat is er nauwelijks onderscheid tussen zone 3 & 4.

Adventiefwortels

Na verloop van tijd zien we ook bovengronds wortels verschijnen, net aan de voet van de palm. Dit zijn zogenaamde adventiefwortels die ontstaan vanuit de stam en zorgen voor extra stevigheid. Deze kunnen overigens de indruk wekken dat de palm zichzelf omhoog geduwd heeft maar in feite zijn het enkel bijkomende wortels die zichtbaar worden.

Naast de vijver of het zwembad?

Daarmee komen we bij de initiële vraag, kan de palm naast de vijver of het zwembad geplant worden of vormen de wortels een gevaar voor de folie? Het antwoord is ja! Palmwortels zijn niet agressief en zoeken altijd de gemakkelijkste weg. In die zin vormen de wortels in principe dus geen gevaar voor de vijver- of zwembadfolie. “In principe” er van uit gaande dat de palm niet op ondoordringbare grond aangeplant is…!
Voor de twijfelaars volstaat het om eender welke vakantiebrochure open te slaan en te zien hoe grote palmen soms zelfs midden op een zwembadeilandje zijn geplaatst. Het chloorwater is hier veel problematischer dan het wortelgestel zelf.

Wortelsnoei

Vooral bij palmen in kuip kan de vorming van een volledig wortelgestel op termijn voor een ruimtegebrek zorgen waarbij de palm zich uiteindelijk ofwel uit de pot omhoog drukt ofwel de pot zal doen breken. Bepaalde soorten kunnen relatief goed tegen wortelsnoei waarbij er simpelweg een stuk kluit wordt verwijderd om ruimte te winnen. Denk bv aan soorten als Phoenix, Washingtonia, Sabal,..

Verdere informatie:
Hoe moet ik een palm in volle grond aanplanten?
Palmen voor “dummies”

© La Palmeraie

Laat ons weten wat u van onze site vindt!

We steken met veel plezier, heel wat uren werk in het leuk en interessant houden van de site en het beantwoorden van de vele vragen die ons gesteld worden. Uiteraard stellen we elke feedback dan ook enorm op prijs!

“Ik vind het echt geweldig om vragen te kunnen stellen en zo beantwoord te krijgen. Dank je wel!”
Jojanneke – 15/05/2015

“Geweldige site!”
Conny – 27/7/2014

“Ten eerste mijn complimenten over jullie site. Jullie geven hele duidelijke informatie en de verhalen en foto’s zijn geweldig.”
Anton – 8/04/2012

“chapeau over het feit dat je al bijna 4 jaar trouw blijft reageren op vragen die je gesteld worden”
Sebastiaan – 10/9/2013

“Beste La Palmeraie, wat een fantastische site. Ik heb hier al HEEEEEEEEEL VEEEEEEEL geleerd. En de uitleg is zo duidelijk. Nogmaals: FANTASTISCH.
Huub – 8/06/2011

“Weeral hartelijk dank voor de goede en duidelijke informatie!! Heeft me vorige keer goed geholpen en zal me deze keer ook weer enorm vooruit helpen!!
Gerben – 28/04/2015

“Ik begon enthousiast met de berichten uit 2010. Wat veel en wat goed dat u dit bij houdt.”
Annemarie – 8/04/2015

Na het aankopen of ontvangen van een plant moet de plant vaak verpot worden. Tijdens de kweek en het transport staan de planten immers in relatief kleine potten om economische redenen. Maar welke potmaat mag er genomen worden? In dit artikel geven we u alvast wat tips.

Verschillende potmaten

Het is vast een bekend gevoel, al die verschillende maten en modellen potten in de winkel, vaak een heel schap vol, maar welke pot is nu de juiste? Bij planten die via webshops of zoekertjessites worden verkocht staat de potmaat vaak als code omschreven C1.5 of P9 bijvoorbeeld.

De “C” staat hierbij voor container, het getal geeft de inhoud in liters weer. Een C10 is dus een 10L container.

De “P” staat voor potmaat, het getal geeft de grootte weer in CM’s. Een P9 pot is dus 9x9cm groot.

Een volledig overzicht:

Welke type pot?

Elk type pot heeft zijn specifieke eigenschappen. Zo houden kunststof potten vocht langer vast en zijn ze een stuk lichter. Aardewerk potten zijn een stuk luchtiger omdat het water ook door de zijwanden kan verdampen. Deze potten zijn wel een stuk zwaarder, zeker gevuld met potgrond. De keuze hangt af van uw persoonlijke smaak, eventueel in combinatie met de noden van de plant. Het voornaamste is in ieder geval dat de pot onderin ook afwateringsgaten bevat. Bij kunststof sierpotten zijn er vaak uitsparingen voorzien zodat u de gaten er zelf in kunt boren. Wilt u een sierpot gebruiken zonder gaten, plaats de plant dan een iets kleinere plastic container en zet hem zo in de sierpot. Zo kunt u toch nog het overtollige water weg gooien.

Let op voor potten die bovenaan een overhangende rand hebben of tabs toelopen. Deze vormen kunnen het enorm moeilijk tot onmogelijk maken om de plant nog te verpotten wanneer de pot volledig doorworteld is.

Houd er ook rekening mee dat sommige planten een pot letterlijk kapot kunnen drukken eenmaal doorworteld. Strelitzia’s staan hier bijvoorbeeld bekend om.

Welke maat pot?

Een echte regel bestaat er niet voor de maat pot. Meestal volstaat één of enkele maten groter. Ook moet het totaalbeeld kloppen. Een veel te grote pot staat net zo vreemd als een veel te kleine pot. Neem enkel een hele grote pot bij planten die ook zeer snel groeien. Niet alleen oogt het anders heel vreemd, ook is de waterhuishouding in een te grote pot moeilijker te beheersen en kan de potgrond eerder beschimmelen. Planten met grote bladeren of op stam hebben in pot snel de neiging om te waaien. Een iets grotere / zwaardere pot kan hiervoor een oplossing zijn. Grote potmaten zijn moeilijker te vinden. In het tuincentrum zijn wel speciale grote zwarte containers met handvatten te koop. Deze zijn misschien niet het mooist maar wel het meest praktisch wanneer de plant af en toe verplaatst moet worden. Denk er bij het kiezen van een pot aan dat palmen graag diep wortelen. Hoogte is dus vooral belangrijk. Vetplanten daarentegen wortelen oppervlakkig maar breed. Daar is de diepte dus niet zo van belang. Bij gespecialiseerde webshops zijn smalle hoge kweekpotten voor palmen te vinden. Deze bieden genoeg diepte voor de penwortel en vragen toch maar weinig plaats.

Op een bepaald moment bereik je echter ook een maximum. Een te grote pot kan immers te zwaar zijn om nog eenvoudig te kunnen verplaatsen. De plant kan in dat geval prima in die maximale potmaat opgekweekt worden zolang de potgrond maar regelmatig ververst wordt. Dit kan door jaarlijks de bovenste laag potgrond te vervangen.

© La Palmeraie (laatste foto www.hartcanna.com)

Misschien vindt u dit ook interessant?
Een palm verpotten in 8 stappen

Exotische planten vormen nog niet altijd een standaard onderdeel van het aanbod van het lokale tuincentrum maar dat is misschien juist wel leuk. De zeldzaamheid maakt het bezitten van die ene plant extra speciaal. Echter, wanneer je op zoek bent naar een specifieke plant vormt afstand wel snel een hindernis.

Natuurlijk kunt u wachten tot één van de grote plantenbeurzen, maar opsturen is natuurlijk ook een mogelijkheid. In dit artikel geven we alvast enkele tips voor zowel de liefhebber die wil aankopen als voor diegenen die zelf wil verzenden!

Is opsturen wel zo veilig?

Verkoopsvoorwaarden:

Voor internetaankopen bestaat er een welbepaalde regelgeving waarin oa de retourrechten zijn vastgelegd. Omdat dit allemaal bij wet bepaald is, gaan we daar hier niet verder op in. In de regel volstaat het aandachtig doornemen van de verkoopsvoorwaarden en een dosis gezond verstand. Bekijk zeker de voorwaarden omtrent de verzending en de eventueel bijkomende kosten! Maak desnoods duidelijke afspraken met de verkoper via mail.

Betaling:

Bij internet aankopen is het heel gebruikelijk om eerst te betalen voordat de verkoper de aankoop verstuurt. Natuurlijk is dit niet zonder risico. Ga daarom enkel in zee met verkopers waarvan u enige achtergrond hebt in de vorm van feedback van andere kopers. Bepaalde sites hebben hiervoor zelfs een waarderingsysteem (bv. E-bay).

Ook kan Paypal een oplossing bieden. Bij deze dienst betaalt u dmv een beveiligde account waardoor uw creditcard gegevens niet misbruikt kunnen worden.

Voor de betalingen binnen Europa kan de betaling ook prima dmv een overschrijving gebeuren. Dankzij het IBAN en BIC nummer van de verkoper is dit bovendien gratis. De verkoper kan deze nummers opvragen bij zijn eigen bank.

Tijd van de verzending:

De duurtijd van de verzending wordt het best zo veel mogelijk beperkt. Afhankelijk van het type plant kunnen enkele dagen in een donkere doos er al te veel aan zijn. Pakketpost kan echter heel wat dagen in beslag nemen, zeker bij grensoverschrijdende transacties. Informeer daarom goed op voorhand over de te verwachten duurtijd. De verkoper heeft meestal voldoende ervaring om u correct te informeren. Het veiligste is verzending in eigen land waarbij de verzending zeer snel afgehandeld kan worden. Sommige verkopers verzenden geen planten in bepaalde perioden, zoals tijdens de winter met vorst.

Weetje ivm de verzending tussen België en Nederland; in België is er op maandag wél postbezorging en op zaterdag niét. In Nederland net omgekeerd. Handig om te weten aangezien je de verzending toch zo kort mogelijk wilt houden en je wel kunt rekenen om een kleine week verzendtijd.

Douane:

Voor de invoer van planten uit bepaalde delen van de wereld zijn specifieke documenten nodig (export/import vergunning, phyto-sanitair certificaat). Doorgaans verzorgt de verkoper deze papieren, al dan niet tegen een meerprijs.

Dan nog is het niet uitgesloten dat de douane en/of het agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV) het pakket nog wenst te inspecteren. Naast de extra tijd die dit zal vergen worden deze bijkomende kosten verrekend aan de ontvanger!

VERPAKKING

BAREROOTED

Bij deze methode wordt de plant opgestuurd zonder pot en/of potgrond. Met “blote wortels” dus, vandaar de naam. Dankzij deze methode wordt er veel ruimte en gewicht bespaard, niet onbelangrijk bij de verzending. Zaailingen kunnen zo zelfs in een gewone gewatteerde enveloppe met de reguliere post verzonden worden. Goedkoop en snel!

Het spreekt voor zich dat deze methode niet voor alle planten geschikt is. Voor de meeste palmzaailingen vormt dit geen probleem.

Tijdens de verzending worden de wortels best ingepakt in een stuk vochtig keukenpapier om uitdroging te voorkomen. In de enveloppe zelf kan een stuk stevig karton of plastic voorkomen dat de enveloppe dubbelgevouwen wordt.

Bij ontvangst is het belangrijk dat de plant(en) direct opgepot worden.

INPAKKEN VOOR PAKKETPOST

Verzending per pakketpost is natuurlijk ook een optie, vooral voor de grotere planten.

Onderstaand beschrijven we stap voor stap hoe de plant ingepakt kan worden voor verzending. Ondanks de vele succesvolle ervaringen kan er ook zo toch nog altijd iets mis gaan. Houd dit altijd in gedachte. De kosten van verzending hangen vaak af van het gewicht. Ook doen de afmetingen er bij sommige postorder bedrijven toe. Wij hebben zelf goede ervaringen met Kiala aangezien het gewicht daar geen rol speelt, enkel de afmeting. Binnen eigen land kan er daardoor heel voordelig verstuurd worden.

Stap 1

Neem een doos waar de plant in zijn geheel in past.

Stap 2

Dek de pot af zodat de potgrond er niet uit kan vallen.

Stap 3

Zaag een stokje op maat waardoor de plant vastgekneld kan worden in de doos. De plant mag niet meer kunnen bewegen! Zorg met tape oid ook dat het stokje niet in de pot kan wegzakken en/of door de verpakking heen scheurt.

Stap 4

Vul de doos voorzichtig (!) met proppen papier.

Stap 5

Plak de doos stevig dicht en voorzie labels voor de geadresseerde en de afzender.

Tip: de bovenkant kan ook afgerond gemaakt worden zodat de doos onmogelijk ondersteboven kan blijven staan. Zo bent u zeker dat de plant niet verdrukt raakt onder zijn eigen gewicht.

© La Palmeraie

Planten die in pot gehouden worden vertonen soms een vreemd verschijnsel; er hangen waterdruppels aan het uiteinde van het blad en dat terwijl ze niet beneveld zijn geweest.

Guttatie, zoals dit verschijnsel officieel heet, kan veroorzaakt worden door twee zaken.

1.Worteldruk

Planten nemen voedingstoffen, mineralen en vocht op via hun wortels door middel van een proces dat we osmose noemen. In het kort komt het erop neer dat de wortels eerst voedingstoffen opnemen waardoor de omgeving in de wortelcel zouter wordt dan de omgeving er buiten. Op die manier wordt het water de wortels in gezogen. Vervolgens wordt dit water via de houtvaten naar de bladeren gevoerd. Daar wordt het water vervolgens verdampt door de huidmondjes. Normaliter is dit proces in evenwicht maar indien de wortels meer water opnemen dat de plant kan verdampen wordt de worteldruk te hoog. Hierdoor krijgt het water niet voldoende tijd om te verdampen maar zal meteen als druppel naar buiten worden geperst via de waterporiën (hydathoden). Dit zijn speciale wateruitscheidende klieren aan de bladpunten.

2. Luchtvochtigheid

Een andere oorzaak kan een te hoge luchtvochtigheid zijn. De verzadigde lucht heeft dan onvoldoende capaciteit voor de opname van nieuwe waterdamp. Het water wordt dan afgevoerd als waterdruppel. Omdat de luchtvochtigheid ‘s nachts vaak stijgt doet guttatie zich vaak in de vroege ochtend voor.

Gevolgen van guttatie

Guttatie is niet schadelijk voor de plant. Het verschijnsel beschermt de plant juist tegen de te hoge worteldruk. Bij kamerplanten kan het verschijnsel echter wel vervelende vlekken op de vloer met zich meebrengen.

Niet te verwarren met:

Honingdauw. Hierbij wordt er ook een plakkerig vocht uitgescheiden door luizen. Het vocht situeert zich eerder over de hele plant i.p.v. aan de bladpunten. Bovendien kunt u deze luizen ook op uw plant terugvinden. Voor meer info hierover raadpleeg onze EHBO-gids voor palmen.

© La Palmeraie

En groeit dat dan bij ons? Is de meest gehoorde reactie. Iedereen kent de “kokosboom” maar wat weten we er eigenlijk echt van? Er zijn wereldwijd zo’n 4000 verschillende soorten palmen bekend die allen vallen onder de familie Palmae of Arecaceae (beide namen worden gebruikt). De meeste palmen komen van nature voor in een tropisch of subtropisch klimaat maar er zijn ook winterharde soorten. Hierbij een inleiding in de wereld van palmen.

Is de palmboom eigenlijk wel een boom?

De naam palmboom doet vermoeden dat deze plant nauw verwant is met de inheemse loofbomen. Maar is de palmboom eigenlijk wel een boom? Om op die vraag te kunnen antwoorden moeten we eerst wat dieper ingaan op de botanische achtergrond.

In de plantenwereld worden de planten opgedeeld in twee grote groepen; de bedektzadigen en de naaktzadigen.

De bedektzadigen

(Angiospermae)
Tot de bedektzadigen behoren alle planten die een zogenaamde vrucht aanmaken. Binnen de groep bedektzadigen maken we dan weer een onderscheid tussen de tweezaadlobbigen (dicotylen) en de eenzaadlobbigen (monocotylen). Over deze laatste groep later meer.

De naaktzadigen

(Gymnospermae)
Zoals alle zaadplanten vormen naaktzadigen zaden, maar in tegenstelling tot de bedektzadigen hebben de naaktzadigen nooit “echte” vruchten. Wel kunnen structuren aanwezig zijn die de functie van eetbare vruchten vervullen: voorbeelden van deze groep zijn coniferen, dennen en palmvarens.

De eenzaadlobbigen

zijn een omvangrijke groep van planten. Tot de eenzaadlobbigen behoren vele planten waarvan het zaad van groot economisch belang is, zoals granen, grassen, orchideeën en de palmen. Bij veel eenzaadlobbige planten zit het reservevoedsel opgeslagen in het kiemwit (endosperm). In het zaad zit slechts één kiemlob die het voedsel vanuit het endosperm doorgeeft aan het kiemplantje, vandaar de naam. Als eerste komt een soort buisje, het coleoptyl, boven de grond. Hierin zit het eerste blaadje.

Vergelijking tussen palmen en loofbomen

Als we palmen met loofbomen vergelijken vallen vooral onderstaande verschillen op. (De vergelijking betreft slechts generalisaties, deze verschillen gaan in de praktijk lang niet altijd op.)

Palmen (één zaadlob)
- parallelle nerven in bladeren
- alleen bijwortels na kiemplantstadium
- vaatbundels gespreid
- geen secundaire diktegroei

Loofbomen (twee zaadlobben)
- vertakte nerven in bladeren
- vertakte hoofdwortel
- vaatbundels in ring
- secundaire diktegroei mogelijk

De palmboom is dus eigenlijk geen echte boom zoals wij die kennen. Daarmee is de eerste vraag alvast opgelost. Het opvallendste verschil tussen palmbomen en loofbomen is het uitblijven van diktegroei bij palmen.

Bouw van de palmboom

Grofweg bestaan palmen uit wortels een stam en een bladerdek.
Onderstaand bekijken we deze onderdelen van dichtbij.

Wortels

Zoals hierboven al werd aangegeven hebben palmen geen vertakte hoofdwortel. Palmen vormen één lange penwortel die recht naar beneden groeit opzoek naar grondwater. Geen enkele plant kan immers bestaan zonder water. Palmbomen in zeer droge gebieden duiden dan ook op de aanwezigheid van grondwater of werden aangeplant en worden regelmatig bewaterd. Daarnaast vormen palmen wel bijwortels. Hierdoor lijkt de wortelkluit wel omvangrijk en neemt de onderkant van de stam ook iets in dikte toe. Een belangrijke functie van deze bijwortels is de verankering in de grond en het geven van steun.

Stam Phoenix roebelinii

Stam

Palmen hebben meestal een schijnstam. Dit wil zeggen dat de stam eigenlijk is opgebouwd uit een opéénstapeling van elkaar sterk omhullende bladscheden en geen bast bevat. Hierdoor groeit een palm ook niet in de breedte, zoals loofbomen. Voordat een jonge palm de hoogte in kan groeien, moet eerst een bepaalde breedte worden bereikt. Daarom groeit een jonge palm langzamer dan een ouder exemplaar. Sommige palmsoorten hebben een harige stam van vezelige draden tussen de bladvoeten. Dit is een natuurlijke bescherming van het kwetsbare gedeelte van de stam. Er zijn ook soorten die deze beschermlaag kwijt raken op het onderste, oudste deel van de stam; de Phoenix bijvoorbeeld.

Blad

Palmen ontwikkelen steeds één nieuw blad. Dit groeipunt noemen we de speer. De speer bestaat uit een bladsteel met opgevouwen blad. Het blad ontvouwt zich pas zodra het blad zijn uiteindelijke grootte heeft bereikt. Zoals eerder al aangegeven vormt een palm niet meteen na de kieming de soortspecifieke bladeren. De eerste bladeren hebben eerder iets weg van groot gras. In dit stadium lijken veel palmsoorten dan ook sterk op elkaar.
Binnen de palmenfamilie kennen we vier bladsoorten; waaiervormig, vedervormig, dubbel-gevederd en volledig.

Bloeiwijze Trachycarpus fortunei foto: www.knoch1.de

Het bladoppervlak is vaak blinkend, bedekt met was, of geplooid. Dit is om uitdroging te voorkomen. De bladsteel is vaak bedekt met stekels of doorns.

De bloeiwijze

Jonge palmen bloeien niet. Dat gebeurt pas na een aantal jaar. De exacte duur verschilt van soort tot soort en varieert tussen enkelen jaren en 50 jaar. De meeste palmen bloeien jaarlijks. De bestuiving van palmen gebeurt door de wind waardoor er geen kleurrijke bloemen aangemaakt worden om insecten te lokken. De onopvallende, kort levende bloemen worden gevormd aan een tros net onder, boven of vanuit de bladkroon. De bloemen kunnen eenslachtig of tweeslachtig zijn afhankelijk van de soort en soms zelfs van het seizoen!
Na een geslaagde bevruchting vormen palmen zogenaamde steenvruchten of bessen. Ook de verspreiding verschilt van soort tot soort; de alom bekende kokosnoot blijft drijven voor een verspreiding door het zeewater. Andere soorten komen door consumptie dan weer elders terecht; denk hierbij bijvoorbeeld aan de dadels van de Dadelpalm.

Gebruik van palmen

De palmboom wordt inmiddels al zo’n 5000 jaar gecultiveerd door de mens. Dit begon in het Midden-Oosten met de Dadelpalm (Phoenix dactylifera) maar werd al snel uitgebreid naar andere regio’s met andere palmsoorten. Verder kennen we voor de consumptie nog eetbare vruchten als de awarra, kokosnoot, moriche, palmperzik en salak. Voor voedselbereiding, zeep en als brandstof wordt palmolie veel gebruikt. Maar ook het veel gebruikte rotan komt van de Rotanpalm (Calamus rotang) en bijvoorbeeld een kokosmat wordt gemaakt van kokosvezels. In de Hindoecultuur werden stroken palmblad gebruikt als papier. Dit is echter in een tropisch klimaat heel vergankelijk, zodat het merendeel van de hierop geschreven manuscripten verloren is gegaan. En zo zijn er nog vele andere doeleinden waarvoor de palm door mensen gecultiveerd wordt. Maar in ons klimaat vinden we ze toch voornamelijk terug bij de hobbyisten…

© La Palmeraie

Misschien vindt u dit ook interessant:
Palmen van La Palmeraie
Zaaihandleiding voor palmen
Verzorging van palmen