La Palmeraie

Dankzij zijn interessante eigenschappen is de Trachycarpus zonder twijfel één van de meest populaire palmen in onze tuinen. Hij is immers zeer winterhard, groeit relatief snel vergt weinig verzorging en is bovendien nog eenvoudig zelf te kweken. Niet voor niets wordt hij dan ook steeds vaker te koop aangeboden. Meestal betreft het de Trachycarpus fortunei ook al gebruikt men nog veel zijn oude naam. Maar ook de Trachycarpus fortunei ‘Wagnerianus’ is aan een opmars bezig. Omdat het geslacht Trachycarpus veel soorten en variëteiten bevat hierbij een overzicht.

Meest populaire soorten:

Trachycarpus fortunei (T. fortunei ‘Chusan’)

(oude benaming: Chamaerops excelsa)
Meest bekende en verkochte waaierpalm. Hij is zeer bestand tegen ons vochtige en koude klimaat. Hij is goed zelf te zaaien bij een temperatuur rond de 20°C. Tijdens de zomermaanden kan hij zelfs in volle grond gezaaid worden. Jonge exemplaren groeien traag maar wanneer de stam eenmaal gevormd is kan het snel gaan. De laatste tijd worden er ook vaker fortunei’s met onthaarde stam aangeboden. Deze puur esthetische ingreep heeft nauwelijks invloed op de winterhardheid maar geeft de palm wel een heel ander uiterlijk. Dit strippen van de stam is ook prima zelf te doen.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus fortunei var. wagnerianus

(oude benaming: Trachycarpus wagnerianus, maar recent aangepast naar variëteit van de fortunei)
Zeer populaire palm die de laatste jaren aan een opmars bezig is. Hij is goed bestand tegen kou en nattigheid en kan dan ook prima aangeplant worden in volle grond. Zijn stijve blad maakt hem meer bestand tegen de wind. Bovendien neemt hij minder ruimte in beslag dan de fortunei waardoor hij ook uitermate geschikt is voor kleinere tuinen of het terras. Als jonge palm groeit hij traag maar heeft hij wel een mooi bonzai-achtig uiterlijk. Hierdoor is hij ook populair als potplant. Eenmaal wat groter ligt de groeisnelheid ongeveer gelijk met de fortunei. Sommigen beweren dat de wagnerianus iets minder winterhard is dan de fortunei, maar lang niet alle liefhebbers delen deze mening.
Winterhardheid : -16°C

Minder courante soorten:

Trachycarpus fortunei ‘Darjeeling’

Een variant van de populaire fortunei, maar afkomstig uit Darjeeling in het Noordoosten van India. De bladeren zijn iets stijver en compacter.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus fortunei ‘Hasan’

Lijkt qua stam sterk op de T. fortunei ‘Tesan’ maar het blad is kleiner en lichter van kleur. De vezels van de stam komen gemakkelijk los.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus fortunei ‘Misan’

Zeer zeldzame palm die enkel voorkomt in enkele verwilderde bergstreken. Hij blijft relatief klein, het blad loopt van geel over in groen.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus fortunei ‘Tesan’

Zeldzame soort met een dikke en relatief korte stam maar grote en dikke bladeren. De grote zaden (grootste binnen de Trachycarpus familie) zijn bedekt met een witte waslaag.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus fortunei ‘Winsan’

Zeldzame soort die sterk lijkt op de gewone fortunei. De Winsan vormt echter zijn bladsegmenten in een waaier van 360° rond.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus geminisectus

Een vreemde verschijning tussen alle andere Trachycarpussoorten gezien de bladeren. De bladeren hebben ongeveer 40 segmenten welke per 2 aan elkaar zitten (geminisectus = tweeling). Bladeren zijn dik en voelen leerachtig aan en hebben een donkergroene glans en aan de onderkant een lichte wax laag. Hij komt voor in Noord Vietnam en in China dicht bij de grens van Laos en Vietnam.
Winterhardheid: -10°C

Trachycarpus martianus ‘Khasia Hills’ (T. khasianus)

Qua verschijning één van de mooiere Trachycarpussen. De bladeren zijn diep ingesneden en hebben een prachtige vorm en lichtgroene kleur. De stam is slank en kaal. Helaas is hij minder winterhard dan de meeste andere soorten.
Winterhardheid: -6°C

Trachycarpus martianus var. latisectus (T. sikkimensis)

(oude benaming: Trachycarpus latisectus, maar recent aangepast naar variëteit van de martianus)
De naam latisectus verwijst naar de brede segmenten van de bladeren wat inderdaad één van de meest bekende eigenschappen is van deze palm (segmenten zijn ongeveer 5 cm breed wat veel breder is dan de gewone fortunei). Over het algemeen is het blad ook glanzender dan de fortunei. De stam is kaal en de zaden zijn koffieboonachtig (samen met de martianus de enige koffieboonachtige zaden binnen de Trachycarpusfamilie). Het gebied van de latisectus is niet uitgestrekt en gelukkig wordt deze palm dan ook gecultiveerd. De palm groeit in de Sikkim Himalayas in het Noordoosten van India. Jonge planten krijgen het best een standplaats in de schaduw en kunnen gevoelig zijn voor rode spintmijt.
Winterhardheid: -8°C

Trachycarpus martianus ‘Nagaland’

De bladeren zijn lichtgroen, sierlijk overhangend en bestaan uit zeer veel vingers. Hierdoor heeft hij een tropisch uiterlijk en is hij qua uiterlijk eigenlijk de tegenhanger van de T. wagnerianus. Over de winterhardheid is nog niet veel gekend, maar vermoedelijk is hij één van de minst winterharde.
Winterhardheid: -6°C

Trachycarpus martianus ‘Nepal’

Deze variëteit bezit dezelfde eigenschappen als ‘Khasia Hills’ maar komt vooral meer uit het noorden van de Himalaya en groeit veelal op grotere hoogte. Hierdoor is de Nepal iets beter bestand tegen de vorst als de ‘Khasia Hills’ en zijn de bladeren ook iets donkerder van kleur. Bladeren zijn ook iets kleiner en kennen minder bladsegmenten. Hij groeit redelijk snel.
Winterhardheid: -6°C

Trachycarpus nanus

De kleinste uit de familie van de Trachycarpus. Deze palm is uitermate winterhard en is niet stamvormend. Wel vormt de palm na verloop van tijd een “hiel” ondergronds. Het zijn mooie palmen met lange bladsegmenten die in volwassen stadium een blauwachtige kleur krijgen. Zeer winterhard op droge standplaats maar langzaam groeiend.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus oreophilus (Thai mountain fan palm)

Palm uit het berggebied ten Noorden van Thailand waar deze op de toppen groeit van de kalkrotsen op een hoogte van 2000 meter. De palm is in zijn natuurlijke omgeving soms hele dagen omgeven door wolken. Hij heeft een kale stam en prachtige bladeren. Komt misschien nog het meest overeen met de Trachycarpus manipur qua uitstraling. Planten groter als zaailingen worden nog niet te koop aangeboden.
Winterhardheid: -8°C

Trachycarpus princeps (blue silver)

Zeer gewild bij verzamelaars. Kenmerkende eigenschap van de princeps is de zilverachtige wax onder de bladeren. ‘blue silver’ wordt vaak gespecificeerd omdat een T. sp. ‘Nova’ verkocht wordt onder de naam princeps green. Deze laatste is echter minder spectaculair door het ontbreken van de zilverachtige kleur onder de bladeren.
Winterhardheid: -15°C

Trachycarpus sp. Naini Tal

Komt uit een gebied met daarin de plaats Naini Tal, Khumoan, Noord India. De Naini Tal groeit op hoogtes van rond de 2400 meter. Deze palm werd ontdekt in 1994 alszijnde de Trachycarpus takil wat later verkeerd bleek te zijn. Genetisch gezien nauw verwant aan de fortunei maar langer. Tevens zijn de bladeren en de stam groter. Iedereen die deze palm al in zijn bezit heeft weet dat deze soort veel vorstbestendiger is en tevens sneller groeit dan de Trachycarpus fortunei. Deze palm kent dan ook succes in de Oost-Europese landen.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus sp. Nova (T. green princeps)

Toen deze palm uit zaad werd gekweekt, dacht men dat het een Trachycarpus princeps was, maar het bleek iets heel anders te zijn. Hij is zeer nauw verwant aan de Trachycarpus fortunei en groeit met een ongelooflijke snelheid; het is de snelstgroeiende Trachycarpus. Het volwassen blad lijkt zacht en fijn verdeeld te zijn en de jonge plant lijkt op de Trachycarpus martianus. Het moet nog blijken, maar er wordt verwacht dat hij tot een slanke, gracieuze palm uitgroeit.
Winterhardheid: -6°C

Trachycarpus takil (T. sp. ‘Kumaon’)

Rond deze palm bestaat heel wat onduidelijkheid rond het werkelijke bestaan. Zijn bestaan werd vaak verward met de Trachycarpus sp. Naini Tal. De takil komt dan ook uit hetzelfde Khuman gebied op hoogtes tussen de 2000 en 3000 meter. Hij heeft ondiepe verdelingen in het blad en geen stamvezels (in tegenstelling tot de Naini Tal). De vezels en de vorm van het blad tonen veel meer overeenkomsten met de Trachycarpus princeps, manipur en oreophilus, dan met de fortunei. Deze palm groeit erg dicht bij de eeuwige sneeuwlijn waar ze in de winter op de hoger gelegen plaatsen, verschillende maanden sneeuw meemaken. Daardoor is het waarschijnlijk één van de meest winterharde palmen, alhoewel dat nog moet blijken in ons klimaat. Het lijkt erop dat er maar weinig zaad wordt afgezet, maar er wordt verondersteld dat dit komt omdat het door dieren of insecten wordt opgegeten. De palmen uit het Khuman gebied worden ook wel T. sp. Kumaon genoemd.
Winterhardheid: -17°C (?)

Trachycarpus ukhrulense (T. sp. ‘Manipur’ – T. sp. Nagahills – T. sp. ‘Mount Victoria – T. sp. ‘Burma’)

Deze nieuwe ontdekking komt uit het Noordoosten van India met het grensgebied van Birma ter hoogte van Nagaland en Manipur. De palm groeit ongeveer op 2000 meter hoogte en heeft een kale stam van ongeveer 15 meter hoog. Karakteristieke eigenschap van deze palm is dat de bladeren stijver zijn en aan de onderkant de zilverachtige wax krijgen waardoor hij wel iets wegheeft van de princeps. Toch kent deze palm niet de blauwachtige bladeren en heeft hij veel meer bladsegementen. Afhankelijk van het vind gebied van de zaden worden aparte soortnamen gegeven, maar genetisch gezien zijn het allemaal Trachycarpus ukhrulense, doorgaans ook nog vaak Trachycarpus manipur genoemd.
Winterhardheid: -17°C (?)

Kruisingen

Trachycarpus fortunei x wagnerianus

De vrouwelijke bloem van de fortunei is bestuifd met de mannelijke bloem van de wagnerianus. Deze palm zal van beide de eigenschappen bezitten.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus nanus x fortunei

De vrouwelijke bloem van de nanus is bestuifd met de mannelijke bloem van de fortunei. De palm zal van beide de eigenschappen bezitten.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus nanus x wagnerianus

De vrouwelijke bloem van de nanus is bestuifd met de mannelijke bloem van de wagnerianus. De palm zal van beide de eigenschappen bezitten.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus wagnerianus x fortunei (T. takaghii)

De vrouwelijke bloem van de wagnerianus is bestuifd met de mannelijke bloem van de fortunei. Deze palm zal van beide de eigenschappen bezitten.
Winterhardheid: -17°C

Trachycarpus wagnerianus x nanus

De vrouwelijke bloem van de wagnerianus is bestuifd met de mannelijke bloem van de nanus. De palm zal van beide de eigenschappen bezitten.
Winterhardheid: -17°C

Disclaimer:
De vermelde winterhardheden zijn indicatief! De beschikbare informatie over bepaalde soorten loopt soms redelijk uit één. Wij zijn daarbij redelijk voorzichtig gebleven om achteraf geen teleurstellingen te hebben. Bovendien zijn een aantal soorten en/of variëteiten pas recent ontdekt waardoor er nog weinig relevante informatie voor handen is. Daarbij hebben meerdere factoren een invloed op de uiteindelijke bestendigheid tegen vorst. Zo zijn palmen in pot veel gevoeliger net als palmen die voor het eerst een strenge winter meemaken. Indien er volgens u toch een onjuistheid of onvolledigheid in deze lijst staat, laat het ons zeker weten.

Bron: GardenPalms, Coldplant en TropiRo aangevuld en aangepast door La Palmeraie ©