Koning winter staat voor de deur. Na het beschermen van de bananenplanten moeten we stilaan ook gaan nadenken welke winterbescherming onze palmen nodig hebben. Natuurlijk is de gebruikte methode afhankelijk van vele factoren. In de eerste plaats natuurlijk de winter zelf.
Winter
Hoe strenger de winter hoe meer voorzorgen getroffen moeten worden. Helaas is deze factor moeilijk op voorhand te voorspellen. Goed het weerbericht opvolgen is dus de boodschap. Deze factor kan trouwens sterk verschillen van jaar tot jaar. Zo hadden we in 2007 zo goed als geen winter en was de winter van 2008 juist extreem met temperaturen tot -18°C! De winterbescherming gebeurt het best net voor de aanhoudende vorst. Het is dus onmogelijk om hier een vaste datum aan te koppelen. Het is dus observeren, inschatten en indien nodig aanpassen. Indien de temperatuur weer wat oploopt wordt de winterbescherming het best weer (gedeeltelijk) verwijderd voor een optimale luchtcirculatie.
Soort & standplaats
Vervolgens spelen ook de palmsoort en de standplaats een belangrijke rol. Bepaalde palmen kunnen veel vorst verdragen, ook zonder bescherming. Vaak zijn dit soorten die van nature op grote hoogtes groeien. Andere soorten vragen daarentegen wel voldoende bescherming. Daarnaast speelt ook de leeftijd van de palm een rol. Jongere palmen hebben meer bescherming nodig dan oudere exemplaren. De opgegeven vorstbestendigheid is dan ook slechts indicatief! De standplaats heeft eveneens een belangrijke invloed. Vocht en wind zijn hierbij de grootste boosdoeners. Tijdens de wintermaanden kan een droge luwe standplaats vlak bij een zuid gerichte muur vele graden schelen! Te veel vocht kan de winterhardheid dan weer nadelig beïnvloeden. Maak daarom een bewuste keuze voor een standplaats. Een schrale winterwind zorgt voor een verhoogde verdamping. Doordat vochtopname een probleem is tijdens de wintermaanden, door bevroren grondwater, zal de palm ironisch genoeg kunnen verdrogen. De standplaats moet bovendien voldoende drainerend zijn. Bij het bevriezen van het grondwater zouden de wortels anders kapotvriezen.
Palmen in een pot zijn natuurlijk nog veel vatbaarder voor vorst. Een donker gekleurde pot bewijst zijn voordeel door sneller op te warmen in de zon. Bij strenge vorst kan het verstandig zijn om de pot alsnog naar binnen te halen.
Beschermmethoden
Naast de vaste gegevens zoals het type winter, de soort palm en de standplaats is de keuze van winterbescherming volledig naar eigen inzicht. Ervaring, inschattingsvermogen, budget en beschikbare ruimte spelen hierbij natuurlijk ook een rol.
Geen bescherming
Deze methode vereist eigenlijk geen verdere toelichting. Voor bepaalde soorten is een bescherming dan inderdaad ook overbodig mits de winter niet al te streng wordt. Voordeel is dat de luchtcirculatie optimaal blijft. Tijdens deze vochtige maanden van het jaar geen overbodige luxe. Bovendien kun je ook tijdens de wintermaanden nog genieten van de palm. Nadeel is natuurlijk het risico dat de palm te veel vorst krijgt te verduren met de dood als mogelijk gevolg.
Geschikte soorten oa:
Trachycarpus fortunei (-18°C), Trachycarpus wagnerianus (-18°C)
Mulchen
Door het aanbrengen van een laag isolerend organisch materiaal aan de voet van de palm worden de wortels beschermd tegen de koude. Gebruik hiervoor luchtige materialen zoals bladeren, stro, takken van naaldbomen, boomschors of snippers. Bovendien zal de mulchlaag omgevormd worden tot humus wat de bodemstructuur ten goede komt. Enkel wanneer het lang vochtig is moet men opletten dat de mulchlaag niet rot. Verwijder het materiaal desnoods tijdelijk totdat het weer opgedroogd is.
Geschikt voor alle soorten.
Bladkroon beschermen en inpakken
De speer van de palm is het kwetsbaarste gedeelte. Hier wordt namelijk het nieuwe blad gevormd. Als de speer kapot is (speerrot) wordt het erg moeilijk om de palm alsnog te redden. Extra aandacht om de speer goed te beschermen is dan ook aan te raden. Vooral vocht vormt hier een probleem. Door een omgekeerd trechtertje of een lege plastic fles over de speer te schuiven is het vochtprobleem eenvoudig verholpen. Vervolgens kunnen de bladeren in een punt naar boven toe samen gebonden worden. Het verticale blad is minder vorstgevoelig, verdampt veel minder water en vormt zo ineens een beschermlaag voor de speer.
Na het samenbinden van de bladkroon kan ook de stam samen met de bladstelen beschermd worden door het omwinden met vliesdoek, jute of rietmatten. Voor extra isolatie kan deze beschermlaag opgevuld worden met stro of bladeren. Ook kan kerstverlichting om de bescherming heen gedraaid worden. De temperatuur kan hierdoor iets hoger gehouden worden. Vermijd hierbij wel direct contact met de speer en het blad om te voorkomen dat ze verbranden.
Plastic folie is niet geschikt als beschermlaag omdat dit niet ademt. De gevormde condens kan bevriezen waardoor de beschermlaag juist het tegengestelde effect zal hebben. Gebruik dus altijd ademende materialen. Het geheel moet afgedekt worden met een waterdicht dak. Zo blijft het isolatiemateriaal droog. Voorzie tussen het dak en de zijkanten ook een opening voor een goede luchtcirculatie. Indien de temperatuur het toelaat is het verluchten van tijd tot tijd zeker aan te raden.
Sommige liefhebbers bouwen ineens een hele constructie om de palm als bescherming. De mogelijkheden zijn ontelbaar met voldoende creativiteit.
Geschikte soorten oa:
Chamaerops humulis (-12°C), Trithrinax campestris (-12°C), Brahea armata (-10°C) , Butia eriospatha (-12°C), Jubeae chilensis (-15°C)
De volgende soorten staan aangeschreven als zeer winterhard maar door onze vochtige winters blijken ze in de praktijk maar half zo vorstbestendig:
Nannorrhops ritchiana (-20°C), Rhapidophyllum hystrix (-20°C), Sabal minor (-20°C)
Bij mildere winters of heel goede bescherming ook geschikt voor:
Phoenix canariensis (-6°C), Washingtonia robusta (-4°C), Livistona chinensis (-6°C), Raphis humilis (-4°C)
Binnen overwinteren
Deze methode is natuurlijk enkel van toepassing voor de palmen die in pot gehouden worden. Hierbij krijgt de palm een plekje in een verwarmde serre of binnenshuis. Bij voorkeur blijft de temperatuur zo laag mogelijk maar natuurlijk nog altijd boven die minimumgrens van de palmsoort. Voor tropische soorten kan deze minimum temperatuur behoorlijk hoog liggen, maar voor de meeste soorten volstaat een onverwarmde ruimte in huis. Tijdens deze periode gaat de palm in winterrust. De watergift mag dan ook verminderd worden. De verdamping is immers ook gereduceerd. Een te natte grond kan wortelrot veroorzaken. Indien de palm in een verwarmde ruimte komt moet de luchtvochtigheid goed opgevolgd worden. Een droge lucht, veroorzaakt door de centrale verwarming, maakt de palm veel gevoeliger voor plagen zoals dopluis en spint. Dit kan verholpen worden door het regelmatig benevelen van de palm. Ook waterbakjes plaatsen is aangeraden. Daarnaast is ook het gebrek aan licht in huis een probleem. Enkel de plaatsen vlakbij een raam bieden in de donkere wintermaanden net voldoende licht. Let echter wel op voor direct zonlicht i.v.m. verbranding van de bladeren.
Geschikt voor oa:
Phoenix roebelenii (-1°C), Bismarckia nobilis (10°C), palmzaailingen
Tot slot
Bovenstaande methodes geven een idee hoe de palm het best beschermd kan worden. Dit is echter nooit een garantie op succes. Zoals eerder gezegd spelen er daarvoor te veel factoren een rol. Ook de geschikte soorten zijn slechts een indicatief voorbeeld. Bij strengere winters moeten ook de meest winterharde soorten goed beschermd worden. Bij twijfel overlegt u het best met andere liefhebbers of neem gerust contact met ons op.
© La Palmeraie
Misschien vindt u dit ook interessant:
Hoe bescherm ik mijn bananenplant in de winter?
Verzorging van palmen
Reactie door Jacques Reyntjens — 19 april 2010 22:08 @ 22:08
Hallo,
De tippen van de bladeren van mijn Trachycarpus fortunei zijn helemaal zwart (nu weet ik waarom – ik had namelijk plastic folie als bescheming ervoor gebruikt) maar de boom zelf en de speer (+ 1 jong blad in het midden van de stam) zien er prima uit – mijn vraag: wanneer mag ik de (zwarte) bladeren wegknippen ?
Mvg
Reactie door lapalmeraie — 20 april 2010 15:13 @ 15:13
Beste Jacques
Lelijk geworden bladeren kunt u zonder problemen wegknippen.
Indien u het hele blad verwijderd knipt u deze het best af tot 10cm van de stam.
Resterende stukjes bladsteel zullen uiteindelijk ook verdorren en deze kunt u dan alsnog verwijderd worden.
Sommige liefhebbers wachten met het verwijderen van de bladeren totdat het blad volledig verdroogd is.
Zodoende kan de palm nog wat energie onttrekken aan het blad. Anderen knippen het blad wel eerder af, vooral om esthetische redenen.
Voorkom in ieder geval dat u ineens te veel bladeren tegelijk verwijdert omdat de palm hierop zal reageren met een groeispurt met een mogelijke vervorming van de stam als gevolg.
De speer zelf mag natuurlijk niet gesnoeid worden.
Vriendelijke groeten
La Palmeraie
Reactie door Anja — 14 oktober 2010 10:26 @ 10:26
Ik heb vier Washingtonia’s in grote potten/kuipen buiten staan. Gezien men deze week al vorst aan de grond verwacht, moet ik ze al naar binnen halen? Ik heb een slaapkamer over, daar wilde ik ze bij het raam neer zetten…
Nog een andere vraag: de palmpjes hebben allen 3 a 4 stammetjes vanaf de bodem met overal een stuk of 4 bladeren aan. Kan ik die stammetjes uit elkaar halen/scheuren, en is dat wenselijk, of juist niet?
Met vriendelijke groet, Anja
Reactie door lapalmeraie — 14 oktober 2010 12:33 @ 12:33
Beste Anja
De Washingtonia kan wel een beetje vorst verdragen, direct binnen halen bij de eerste vorst is dan ook geen noodzaak.
Wel kunt u de kuipen alvast droog zetten onder een afdak en uit de wind. Dat scheelt ook al een hele hoop.
De stammetjes kunnen inderdaad gesplitst worden. In het artikel “Kan ik mijn palmboom stekken?” leest u hoe u te werk kunt gaan.
Probeer hierbij de wortels zo veel mogelijk in tact te houden en gebruik geen ijskoud water. Zou hebt u het meeste succes.
Vriendelijke groeten
La Palmeraie
Reactie door regie — 17 oktober 2010 16:41 @ 16:41
mijn trachicarpus fort.heeft problemen daar er geen stengels aankomen zoals normaal maarde bladeren gaan open wanneer de speer maar 5cm groot is en zodoende beginnen ze direkt te plooien.hartelijk dank
Reactie door Ellen — 18 oktober 2010 08:52 @ 08:52
Mijn Trachycarpus fortunei heb ik in het voorjaar alle lelijke bladeren er afgeknipt, zeker we 8. Daarna groeide zij als een gek en stond zij zelfs in bloei.. Nu meer bladeren dan het jaar ervoor, er bleven nieuwe uit het hart komen en staat er super voor…. maar nu begint de winter…Waar ik bang voor ben is dat als ik alleen weer de stam met jute omwikkel dat weer alle bladeren lelijk worden..
De boom is stamhoogte 1.70. WIe heeft er tips om de grote bladeren te beschermen?
Reactie door lapalmeraie — 18 oktober 2010 11:56 @ 11:56
Beste Regie
Het is normaal dat de nieuwe bladeren iets kleiner zijn met kortere bladstelen dan de bladeren die er reeds aan zaten bij de aankoop van de palm.
Bij de meeste kwekers worden ze immers opgekweekt in serre waarbij de palmen langere bladstelen vormen.
In de eerste instantie lijkt er me dus geen probleem. Ook al is dit zonder foto moeilijk te bevestigen.
Eventueel kunt u uw vraag (incl. foto) ook eens stellen op het Palmvrienden forum.
Vriendelijke groeten
La Palmeraie
Reactie door lapalmeraie — 18 oktober 2010 12:53 @ 12:53
Beste Ellen
In principe kan een Trachycarpus heel wat hebben hoor.
Wel kunt u bij strenge vorst de bladeren samenbinden naar boven toe.
Eventueel wikkelt u het jute dan door tot bovenaan toe.
Een palm kan ook veel meer hebben wanneer hij beschut staat.
Een afdakje kan helpen, maar bij een palm van dit formaat wordt dat al moeilijker.
Zeker een Trachycarpus heeft zulke ingrepen niet nodig.
Veel succes
La Palmeraie
Reactie door Fonas Elstgeest — 30 oktober 2010 09:21 @ 09:21
goedemorgen,
Ik wil mijn Cycaspalm binnenhalen om te overwinteren.
hij heeft dit jaar geen nieuwe kroon gegeven, maar wel gebloeid.
Als ik deze bloeiwijze verwijder en ook de oude bladkroon, komt hij dan na de winter met een nieuwe kroon terug?
Reactie door lapalmeraie — 30 oktober 2010 16:53 @ 16:53
Beste Fons
De Cycas maakt niet persé elk jaar een nieuwe bladkroon aan. Met het verwijderen van het huidige blad riskeert u dus dat er een hele tijd geen blad meer aan de plant zal zitten. Wanneer het blad niet ziek of verdroogd is zie ik dan ook geen reden om dit te verwijderen. Bovendien haalt de plant zijn bouwstoffen uit het bestaande blad.
U zet de plant het best op een koele lichte plaats gedurende de winter en houdt hem hierbij aan de droge kant.
Zo is de kans op een nieuwe bladkroon het hoogst.
Vriendelijke groeten
La Palmeraie
Reactie door hexina — 6 juni 2011 07:10 @ 07:10
Hallo,
Ik wil graag mijn wagnerianus in pot voor de winter gaan beschermen is het een optie om de trachy’s op de zolder te plaatsen bij de dakkapel. Ze hebben voldoende licht en er kan geventileerd worden. Ik doe daar wel wassen en drogen? Is dat teveel vocht???
De palmen hebben een stamhoogte van circa 25 en 30cm en ze lijken me nog niet zo oud.
Reactie door lapalmeraie — 6 juni 2011 11:31 @ 11:31
Beste Hexina
Het gaat vermoedelijk om de palmen die je onlangs op het Palmvrienden forum gepost hebt?
Die zou ik lekker buiten laten staan tijdens de winter. Daar hebben ze meer baat bij dan bij het warm overwinteren.
Bij het binnenhalen moeten ze zich immers aanpassen van de frisse buitenlucht naar de warme binnenlucht. In het voorjaar krijgen ze opnieuw zo’n klap te voorduren maar in omgekeerde richting. Hierdoor valt de groei tijdelijk volledig stil.
In de winter zet je de palmen bij enkele graden vorst gewoon tegen de gevel. Sneeuw verwijder je steeds van het blad en bij extreme vorst kun je de palmen tijdelijk even iets warmer zetten (tuinhuis, garage oid).
Veel succes
La Palmeraie
Reactie door Paul — 17 september 2011 08:49 @ 08:49
Hoi,
als ik een lege plastic fles gebruik om de speer te beschermen moet deze dan ook niet ventileren? M.a.w. is het niet verstandig om enkele gaatjes te prikken in de zijkant van de fles?
Groet,
Paul
Reactie door Paul — 17 september 2011 08:53 @ 08:53
Hallo,
nog even een 2e gedachte welke ik ook al op het forum heb geventileerd….
Er is speciaal verwarmingsdraad te koop (soort VD draad) dat als alternatief kan dienen voor een lichtslang. Nu opperde iemand of het misschien zin heeft om zo’n draad in de grond in te graven als extra bescherming tegen vorstproblemen bij de wortels. Zou dit in jullie optiek zin kunnen hebben? Ik heb een Humilis en een Fortunei naast elkaar staan.
Groetjes,
Paul
Reactie door lapalmeraie — 17 september 2011 09:13 @ 09:13
Beste Paul
Helemaal sluitend krijg je zo’n fles toch niet op de speer, dus zo is er altijd wel iets van ventilatie.
Enkele extra gaatjes kunnen geen kwaad maar wees waakzaam dat de regen langs daar niet naar binnen kan lopen.
Vriendelijke groeten
La Palmeraie
Reactie door lapalmeraie — 17 september 2011 09:33 @ 09:33
Beste Paul
Dit is natuurlijk een mogelijkheid maar persoonlijk vind ik het wat overdreven voor de genoemde soorten.
Ik zou dit eerder aanraden bij de zeer vorstgevoelige soorten.
Vriendelijke groeten
La Palmeraie
Reactie door Bert — 21 november 2011 03:12 @ 03:12
Hallo,
Ik wil graag mijn palmen in mijn tuinhuisje laten overwinteren, mag ik de bladeren samen binden om ruimte te besparen.
Met vriendelijke groet,
Bert
Reactie door lapalmeraie — 21 november 2011 16:23 @ 16:23
Beste Bert
Dit mag zeker, mits voldoende ventilatie!
Vriendelijke groeten
La Palmeraie
Reactie door De Meulemeester Daphné — 29 november 2011 10:30 @ 10:30
Hallo,
Ik heb deze zomer een palm gekocht stam met verschillende takken en fijne bladeren aan.
Nu een maand geleden heb ik de aarde in de pot nog een goed nat gemaakt, de pot bedekt met folie en de stam en opervlakte van de aarde bedekt met glaswol.
Na ongeveer 3 weken (licht gevrozen 1à 0 graden enkel 3 nachten) begint die palm wel bruine bladeren te krijgen.
heb hem dan binnen genomen aan een deur met licht, na 1 week heb ik ook de folie en de glaswol weg gedaan en geen water meer gegeven en de deur staat regelmatig open voor verluchting. Alle bladeren zijn nu bruin;langs de stam en begin van de bladeren zijn nog een beetje groen.
De pikjes op de stam zijn oranje rost.
Wat is de raad om hem terug groen te krijgen?
mvg daphné
Reactie door lapalmeraie — 1 december 2011 11:22 @ 11:22
Beste Daphné
Eerst en vooral is het belangrijk om te weten om welke soort het gaat.
Niet alle palmen zijn immers even vorstbestendig.
Aan de beschrijving te horen zou het misschien een Phoenix roebelenii kunnen zijn?
Het lijkt me in ieder geval om winterschade te gaan.
De Phoenix roebelenii kan niet tegen vorst en dit zou verklaren waarom er na een beetje nachtvorst al direct bladschade zichtbaar is.
Het bruine blad wordt helaas niet meer groen, maar zolang het blad niet gemakkelijk los getrokken kan worden is er nog niet veel aan de hand. De palm groeit dan vanzelf over de schade heen. Wanneer het blad wel losgetrokken kan worden heeft de palm speerrot opgelopen. Hier leest u hoe u dan te werk moet gaan.
Vriendelijke groeten
Niek – La Palmeraie
Reactie door Karel D — 10 december 2011 17:03 @ 17:03
Beste,
Is er iemand die ervaring heeft met ‘Californische waaierpalm’?
Ik heb er n.l. in oktober 2 in volle grond geplant die 3 à 4 jaar oud zijn en ± 180cm (incl.blad) hoog zijn.
Ze zijn in een grote put gevuld met bloemaarde en turf geplant. Bovenop een laag van ± 10cm boomschors.
Ondanks de palmbomen op een veilige plaats staan tegen wind hebben zij al serieuze storm mogen trotseren.
1 van de 2 palmbomen heb ik met jute ingewikkeld aan de stam en zo de bladeren deels ingewikkeld.
Omdat de bladstelen over scherpe doornen beschikken is het niet evident deze helemaal in te pakken.
Is er voor deze Californische waaierpalm meer nodig dan enkel de stam in te pakken en hoeft dit wel?
Heb je meer ervaring met deze soort van palmen, dan weet ik het graag.
Je kan jou ervaringen naar me doorsturen op: karel.desmedt@gmail.com
Dank,
Reactie door lapalmeraie — 12 december 2011 12:02 @ 12:02
Beste Karel
De Californische waaierpalm, de Washingtonia filifera, is geen gemakkelijke palm voor in de volle grond, in ons klimaat.
Het is niet onmogelijk om ze succesvol de winter door te loodsen maar u moet wel bereid zijn om voldoende bescherming te voorzien.
Enkel een jute zak is zeker niet voldoende bij een winter zoals de voorbije jaren.
Om te beginnen moet hij droog gehouden worden. Een afdakje is dan ook zeker een vereiste.
In het artikel “Bouwplan voor de winterbescherming van een palm” leest u daar meer over.
Vervolgens is een verwarmingsbron nodig om de palm vrijwel vorstvrij te houden. Een lichtslang van bij de kerstartikel volstaat hiervoor (géén LED!).
Maar zelfs met de bovenstaande voorzorgen is het nooit zeker dat de Washingtonia de winter zal overleven.
Zeker de filifera is niet de meest geschikte palm van de Washingtonia-familie voor aanplant in volle grond. Het wordt bij ons meestal te koud en te vochtig.
Het enige voordeel is de groeisnelheid van deze palm, waardoor de palm ook weer snel door de schade heen groeit indien de schade beperkt bleef.
Gelukkig is de winter voorlopig nog redelijk zacht gebleven, waardoor u mogelijks nog op tijd bent.
Veel succes
La Palmeraie